Παρασκευή, 27 Απριλίου 2018

Σκουριές: Το παραμύθι της αφύγρανσης των μεταλλευτικών τελμάτων

Αντιπαράθεση του Δρ. Κυριάκου Αρίκα, (Υφηγητής Ινστιτούτου Ορυκτολογίας–Πετρογραφίας Πανεπιστημίου Αμβούργου) στο άρθρο του κ. Καρίνα «Επένδυση χρυσού στον Δήμο Αριστοτέλη : Ο επενδυτής απέδειξε για μία ακόμη φορά ότι δεν τσιγκουνεύεται για τα περιβαλλοντικά»
Στις 30 Μαρτίου δημοσιεύτηκε στο Blog της Χαλκιδικής «Respentza» άρθρο του κ. Αθ. Καρίνα με τίτλο: «Επένδυση χρυσού στον Δήμο Αριστοτέλη : Ο επενδυτής απέδειξε για μία ακόμη φορά ότι δεν τσιγκουνεύεται για τα περιβαλλοντικά». Ο ο κ. Καρίνας ξεκινάει την εισήγησή του με ένα εγκώμιο στον «επενδυτή», δηλαδή στην „Eldorado Gold“ και την θυγατρική της εταιρεία „Ελληνικός Χρυσός (Ε.Χ.)“ και αναφέρει επι λέξει:



«Ο επενδυτής μας εξέπληξε όλους ευχάριστα και μας γέμισε αισιοδοξία με την ανακοίνωση περί υποβολής, στο Υπουργείο, τροποποίησης της μελέτης για την εκμετάλλευση στις Σκουριές και ειδικότερα ως προς τη διαδικασία απόθεσης των τελμάτων. Σύμφωνα με την τροποποίηση, προβλέπεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών διαχείρισης τελμάτων, με τις οποίες αφαιρείται από αυτά το νερό και στη συνέχεια αποτίθενται σε ξηρή σχεδόν μορφή (…). Το νερό που θα συλλέγεται από τη διαδικασία αφύγρανσης θα επαναχρησιμοποιείται στη διαδικασία επεξεργασίας του μεταλλεύματος και επομένως θα περιορίζεται αντίστοιχα η ανάγκη χρήσης «φρέσκου» νερού στις Σκουριές»


Ο κ. Καρίνας είναι εκτός πραγματικότητας εγκωμιάζοντας σαν καινοτομία το σχέδιο των «σύγχρονων τεχνολογιών διαχείρισης τελμάτων» της Ε.Χ. Η «επινόηση» της αφύγρανσης τελμάτων με μηχανικό σύστημα φιλτροπρέσσας προβλήθηκε ήδη πριν 8 χρόνια, το 2010, από την άλλη θυγατρική εταιρεία της Eldorado, την „Χρυσωρυχεία Θράκης (Χ.Θ.)“ του Περάματος Ν. Έβρου. Επ’ αυτού παραπέμπουμε σε σχετικές εισήγησεις μας (π.χ. https://www.alexpolisonline.com/2012/02/blog-post_444.html). Παίρνοντας αφορμή από το άρθρο του κ. Καρίνα παραθέτουμε παρακάτω τις εξής γενικές πληροφορίες για το θέμα αυτό:

Α) Στη διαδικασία της διαχείρισης και αφύγρανσης των τελμάτων δεν πρόκειται για ανώδυνο νερό-νεράκι όπως μας παρουσιάζει ο κ. Καρίνας παρά για ένα άκρως επικίνδυνο υδατικό διάλυμα τοξικών χημικών αντιδραστηρίων. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεω (ΜΠΕ) της Ε.Χ.αναφέρει μια σειρά χημικών αντιδραστηρίων, όπως:

- Αφριστικά: μεθυλοβουτίλιο καρβινόλη και Dow-Froth 250

- Συλλέκτη: Νατριούχο ισοπροπυλιτική ξανθάτη (SIPX) (οργανικές θειικές ενώσεις)

- Οξινο θειώδες νάτριο (NaHS) 

- Κροκιδωτικά μέσα

Πρόκειται για επικίνδυνες τοξικές χημικές ενώσεις, όπως π.χ. η ξανθάτη, ένα από τα κύρια αντιδραστήρια στις μεταλλουργίες των θειούχων στη Χαλκιδική, το οποίο ήδη σε περιεκτικότητα κάτω από 1 gr/L είναι δηλητηριώδες στου υδρόβιους οργανισμούς. Στις Σκουριές θα γίνει πιθανόν και χρήση του θανατηφότου κυανιούχου νατρίου για την καταστολή του σιδηροπυρίτη (όπως συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα στη μεταλουργία επίπλευσης στην Ολυμπιάδα και στο Στρατώνι). 

Αυτό είναι λοιπόν το «νερό» του κ. Καρίνα που, όπως ακρβώς γράφει, «θα συλλέγεται από τη διαδικασία αφύγρανσης και θα επαναχρησιμοποιείται στη διαδικασία επεξεργασίας του μεταλλεύματος»;; 

Β) Κατά την κατεργασία της επίπλευσης με τα χημικά αντιδραστήρια, 1ον διαλύονται διάφορα τοξικά στοιχεία από τα θειούχα μεταλλικά ορυκτά και 2ον επηρεάζεται η ορυκτοχημική σύσταση της στερεάς φάσης του τέλματος. Στη στερεά φάση παραμένουν προσροφημένες στην επιφάνεια και στο κρυσταλλικό πλεγμα τον κόκκων μεγάλες ποσότητες χημικών αντιδραστηρίων. Αυτές μεταφέρονται στο χώρο τέλματος και επανέρχονται σε υδατοδιαλυτή μορφή στα νερά της βροχής που θα διεισδύουν διαχρονικά στο αποτιθέμενο τέλμα.

Με την χρήση των χημικών αντιδραστηρίων προσδίδονται στο τέλμα μεγάλες ποσότητες θείου, το οποίο συμβάλλει διαχρονικά σε ποικιλότροπες εξαλλοιώσεις και μεταξύ άλλων στον σχηματισμό θειικών ορυκτών αλάτων του αλουμινίου, σιδήρου και ψευδαργύρου (αλοτριχίτης, ροζενίτης, μποϋλεΐτης). Αυτά έχουν την ιδιότητα να δεσμεύουν κάδμιο, μόλυβδο, χαλκό και άλλα τοξικά στοιχεία και επειδή είναι ευδιάλυτα σε νερό αποτελούν ιδανικούς φορείς εκπομπής των εν λόγω τοξικών χημικών στοιχείων στο περιβάλλον. 

Πρέπει να σημειωθεί ότι η άκρως λεπτομερή κοκκίωση (ιδιαίτερα φυλλοπυριτικών ορυκτών) του αλεσμένου υλικού της στερεάς φάσης ευνοεί και επιταχύνει την προσέλκυση, προσρόφηση και δέσμευση των χημικών αντιδραστηρίων και τις επακόλουθες χημικές ενώσεις και εξαλλοιώσεις. 

Γ) Στο σχέδιο αφυδάτωσης τελμάτων με μηχανικό σύσημα φιλτροπρέσσας που, όπως αναφέρθηκε επάνω, παρουσίασε παλαιότερα η Χ.Θ., ισχυρίζονταν η εταιρεία, ότι η υδατική φάση θα περιορίζονταν στο 15-20%. Η παρούσα έκθεση δεν είναι σε θέση ούτε έχει σαν αντικείμενο να εμβαθύνει σε τεχνικά θέματα λειτουργίας αφυδάτωσης τελμάτων με φιλτρόπρεσσα. Επ΄αυτών ας πάρουν θέση οι ειδικοί μηχανικόι και τεχνικοί επιστήμονες. Παραταύτα πρέπει να αναφέρουμε εδώ, ότι σύμφωνα με βιβλιογραφικά δεδομένα Η λειτουργία φιλτροπρέσσας παρουσιάζει ποικιλότροπα προβλήματα, όπως εμφράξεις στο μηχανικό σύστημα, δυσκολίες στεγανότητας, ευαισθησία των φιλτροΰφασμάτων, διαρροές κ.ά. Σύμφωνα με τα δεδομένα της ΜΠΕ της Ε.Χ. θα πρέπει να περάσουν από τη διαδικασία μεταλλουργίας στα 29 χρόνια λειτουργίας του έργου στις Σκουριές 146 εκατμμύρια τόνοι εξορυχθέντος πετρώματος. Λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση, στερεα:υδατική φάση περίπου 1:1, θα διπλασιαστεί η ποσότητα του συνολικού τέλματος. Αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο με περίπου 28.000 τόνους πολφού τέλματος που θα πρέπει να φιλτράρονται ημερησίως (το χρήσιμο συμπύκνωμα χαλκού αποτελεί σχετικά μικρό ποσοστό). Τι μεγέθους και πόσες φιλτροπρέσσες πρέπει η εταιρεία να κινητοποιήσει για τις γιγαντιαίες αυτές μάζες μεταλλευτικών τελμάτων;; 

Επίσης υπάρχουν αμφιβολίες ότι στη μαζική αυτή διεργασία το τέλμα θα συμπιέζεται μέχρι 85% σε στερεά όπως παρουσιάστηκε παλαιότερα από τη Χ.Θ. Bιβλιογραφικά δεδομένα μας πληροφορούν ότι η αφυδάτωση όμοιων υλικών, ακόμη και στις ανώτερες πιέσεις δεν υπερβαίνει το 70% σε στερεά. Αυτό θα είναι λοιπόν η κατά τον κ. Καρίνα «σχεδόν ξηρή μορφή» του τέλματος;;

Δ) Όσον αφορά το θέμα της ανακύκλωσης του νερού, πρόκειται για ακόμα έναν τεχνικό όρο που θα μπορούσε να κρύβει μέσα του πολλές χημικές εκπλήξεις λαμβάνοτας υπόψη το σύνολο των χημικών ενώσεων στα υδατικά διαλύματα. Ανακύκλωση λοιπόν; Φαίνεται πολύ πιθανό ότι ύστερα από μερικούς κύκλους «ανακύκλωσης», η υδατική φάση θα μετατρέπεται σε κοκτέϊλ τοξικών ουσιών. Σ’ αυτό μάλιστα να προστεθεί και το γεγονός ότι την φιλτρόπρεσσα δεν είναι δυνατόν να μη διαπερνά και να παραμένει στην (ανακυκλωμένη) υδατική φάση ένα ποσοστό της κατώτερης κοκκίωσης του πετρώματος, (που έχει δυνατότητα προσρόφησης τοξικών ουσιών και ανεξέλεγκτης δημιουργίας επικίνδυνων χημικών ενώσεων).

Με την επινόηση της «αφύγρανσης μεταλλευτικών τελμάτων» προβάλλει η Ε.Χ. ακόμη μια φορά ένα νέο αμφιλεγόμενο σχέδιο με σκοπό να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη και να επιτύχει τις επιδιωκόμενες αδειοδοτήσεις. Οι κάτοικοι της Χαλκιδικής έχουν δύο επιλογές: Ή θα αφήσουν την Eldorado και τη θυγατρική εταιρεία Ε.Χ. να καταστέψει και να δηλητηριάσει μεγάλα τμήματα της Α. Χαλκιδικής, ή θα αντισταθούν ενάντια στα καταστρεπτικά σχέδια της εταιρείας. 



Δεν υπάρχουν σχόλια: