Εκθέσεων συνέχεια,

Από το βιβλίο τού αείμνηστου Δασκάλου Βασιλείου Κ. Παπαβασιλείου .

 Σήμερα, αντιγράφουμε μια ομαδική έκθεση τριών αγοριών από τα Σήμαντρα , του Ιωσήφ Συμ. Τεπε. . ., του Μηνά Β. Εδι. . . και του Ηλία Ν. Κιρτζ. . . . μαθητών της Στ΄ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου Σημάντρων. Η Έκθεση γράφτηκε στις 19 Νοεμβρίου 1946. Και γράφουν τα παιδιά, 

              Στο Στρατό 

Πρωί πρωί το αυτοκίνητο σταμάτησε στο κέντρο της πλατείας του χωριού. Πολλοί άνθρωποι πηγαινοέρχονταν βιαστικοί. Φτάνουν στο αυτοκίνητο και πεντέξη παλικάρια. Ήρθε η σειρά τους να υπηρετήσουν την πατρίδα. Οι μητέρες των παιδιών κλαίνε πικραμένες. Όλοι χαιρετούν τους νέους φαντάρους. Ο Ακάσης- έτσι λέγεται ο σωφέρ- ανέβηκε στο αυτοκίνητο κι’ άρχισε να κόβει εισιτήρια. Ανέβηκαν και οι στρατιώτες λυπημένοι. Βγάλανε τα καπέλα τους και αποχαιρετούσαν τους χωριανούς.

 

«Αγλαγιαράκ γκιτίν, γκιουλερεκτέν γκέλιν» (σημαίνει, κλαίγοντας να πάτε, γελώντας να’ ρθήτε) Οι μάνες αυτή την ευχή δώσανε στα παιδιά τους.

Και σχολιάζει ο Δάσκαλος το περιεχόμενο της έκθεσης, σεβόμενος τη γλωσσική πραγματικότητα στο χωριό. Παραδέχεται ο Δάσκαλος τη διγλωσσία στο χωριό, και λέει, ερμηνεύοντας τη ξενόγλωσση παράθεση ότι.. . « Ομολογώ ότι δεν ήταν η πρώτη και η μόνη φορά που άκουσα μαθητές να αναμιγνύουν στον προφορικό ή γραπτό τους λόγο και εκφράσεις της γλώσσας αυτής. Και γιατί το έκαμαν αυτό; Ίσως γιατί η ερμηνεία της φράσης αυτής στη γλώσσα μας, δεν αποδίδει το λεπτότερο και βαθύτερο εκείνο αίσθημα που ήθελαν να εκφράσουν οι μάνες στα στρατευόμενα παιδιά τους με την τουρκική έκφραση». Και συνεχίζει ο Δάσκαλος λέγοντας . . 

- Δεν απαγορεύουμε λοιπόν τις ιδιωματικές λέξεις και τις λαϊκές εκφράσεις της τοπικής διαλέκτου, γιατί μ’ αυτές εκφράζουν οι μαθητές τόσο παραστατικά τους στοχασμούς τους και ερμηνεύουν τόσο ζωντανά τον ψυχικό κόσμο των ανθρώπων του λαού μας.. . . Έτσι έγραψαν τα παιδιά τότε, κι’ αυτά λέει ο Δάσκαλος. 

Όμως, όμως ,. . . . κάποτε μια δασκάλα στο τετράδιο των εκθέσεών τού γιού μου, διόρθωσε με κόκκινο στυλό τη λέξη «περνούσα» και την έκανε «πέρναγα». Και σε παρατήρησή μου, απάντησε ότι . . . « μα έτσι το λέμε. . .δεν το ξέρετε; ». Κι’ από δω και πέρα, ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του. 

Με αγάπη για όλους και με πολλή αγάπη για τα παιδιά μας.

Βαγγέλης Μαυροδής